Ahmed Cevdet
Paşa « Bilim Adamları
(1823-1895), 19. yüzyıl Türkiye'sinin önde gelen bilim ve devlet
adamlarındandır. Asıl adı Ahmed'dir ve Cevdet mahlâsını, İstanbul'da öğrenim
gördüğü sırada şâir Süleyman Fehim Efendi'den almıştır. 1839 yılı
başlarında, büyükbabası tarafından tahsil görmesi için İstanbul'a
gönderilmiş olan Ahmed Cevdet Paşa, burada kısa sürede kendini göstermiş ve
devrin önemli bilim adamları olan Hâfız Seyyid Efendi, Doyranlı Mehmed
Efendi, Vidinli Mustafa Efendi, Kara Halil Efendi ve Birgivi Hoca Şakir
Efendi'den nakli ilimleri, Miralay Nûri Bey ve Müneccimbaşı Osman Sâbit
Efendi'den de hesap, cebir ve hend... Devamı »»»
Ahmed El-Biruni « Bilim Adamları
İslam Dünyası'nın en büyük bilim adamı ve bütün çağlar gözönüne alındığında
ise, en büyük bilim adamlarından biri." Ünlü bilim tarihçisi George Sarton
El-Bîrunî’yi böyle değerlendirir. Harezm’de doğan El-Bîrunî, küçük yaşta,
Harezmşahların sarayıyla ilişki kurdu. El-Hakim ve İbn-i Sina gibi dönemin
en ünlü İslam bilim ve düşün adamlarından ders alan, prens ve hükümdarlardan
itibar gören El-Bîrunî, Gazneli Mahmud’un Hindistan’ı zaptından sonra
Hindistan’a giderek Hint Uygarlığı'nı inceledi. Felsefe, matematik,
astronomi, fizik, coğrafya ve tıp gibi birçok alanda bilime katkılarda
bulunmuş ola... Devamı »»»
Ali Kuşçu « Bilim Adamları
15. yüzyılda yaşamış olan önemli bir astronomi ve matematik bilginidir.
Babası Timur'un (1369-1405) torunu olan Uluğ Bey'in (1394-1449)
doğancıbaşısı idi. "Kuşçu" lakabı buradan gelmektedir. Ali Kuşçu,
Semerkand'da doğmuş ve burada yetişmiştir. Burada bulunduğu sıralarda, Uluğ
Bey de dahil olmak üzere, Kadızâde-i Rûmi (1337-1420) ve Gıyâsüddin Cemşid
el-Kâşi (?-1429) gibi dönemin önemli bilim adamlarından matematik ve
astronomi dersleri almıştır. Ali Kuşçu bir ara, öğrenimini tamamlamak amacı
ile, Uluğ Bey'den habersiz Kirman'a gitmiş ve orada yazdığı Hall el-Eşkâl
el-Kamer adlı risalesi ile... Devamı »»»
Louis Pasteur « Bilim Adamları
(1822 -1895) Bilim tarihinde pek az bilim adamı Louis Pasteur ölçüsünde
insan yaşamım doğrudan etkileyen buluşlar ortaya koymuştur. Günlük dilimize
bile geçen "pastörizasyon" terimi onun buluşlarından yalnızca birini dile
getirmektedir. Kristaller üzerindeki kuramsal çalışmalarının yanı sıra kimi
hastalıklara bağışıklık sağlama yolundaki çalışmaları, bu arada özellikle
"şarbon" (ya da antraks) denilen koyun ve sığırlarda görülen bulaşıcı
hastalıkla kuduza karşı geliştirdiği aşı yöntemi ona dünya çapında ün
kazandırmıştır. Bugün Fransa'da pek çok bulvar ve alan onun adını
taşımaktadır. Kendi k... Devamı »»»
Blaise Pascal « Bilim Adamları
Fransız matematikçisi, fizikçisi, filozofu ve yazarı (1623-1662). Clermont-Ferrand'da,
kültürlü bir yüksek kentsoylu ailede doğan Pascal çok küçük yaşta bilime
merak sardı. 16 yaşındayken önemli geometri ve fizik kitapları yazdı, sonra
da bir hesap makinesi icat etti. İşte bu dönemde Janseniusçuluğu (kadere
dayanan din öğretisi) keşfetti: bu öğretiye göre Tanrı, daha doğar doğmaz
bazı yaratıklara inayetini bağışlıyor ve böylece, bu kişiler
«kurtulacaklarından» emin olabiliyorlardı. 1647'de Paris'e yerleşen Pascal,
çok hasta olmasına rağmen, hem bilimsel incelemelerini (boşluk üz... Devamı
»»»
Amadeo Avogadro « Bilim Adamları
Lise yıllarında fizik ve kimya okumuş olan herkes Amedeo Avogadro’nun adını
bilir. Zira o, "aynı basınç ve sıcaklıkta, eşit hacimdeki gazlar eşit sayıda
molekül içerir" şeklinde özetlenebilecek olan "Avogadro Yasası"nı keşfeden
ve bir gramda bulunan molekül sayısını ifade eden 6.0248 X10^23 rakamını
yani "Avogadro Sayısı"nı bulan kişidir. 1776 yılında, İtalya’nın Torino
Kenti'nde doğan ünlü fizik ve kimya bilim adamı Amedeo Avogadro, aile
geleneğini sürdürerek önce hukuk ve felsefe öğrenimi yaptı; 1789’da felsefe,
1792’de hukuk felsefesi diplomasını, birkaç yıl sonra da din hukukundan
doktar... Devamı »»»
Battani « Bilim Adamları
Devrinin en önemli astronomlarından ve matematikçilerinden olan Battâni
(858-929), Sâbit ibn Kurrâ gibi, Urfa'nın Harran Bölgesi'ndendir ve
yıldızlara tapan Sabii Dini'ne mensuptur. Rakka'da özel bir gözlemevi kurmuş
ve burada 887-918 tarihleri arasında son derece önemli gözlemler yapmıştır.
Güneş, Ay ve gezegenlerin hareketlerini gözlemlemiş, yörüngelerini doğru bir
biçimde belirlemeye çalışmıştır. Güneş ve Ay tutulmaları ile ilgilenmiş,
mevsimlerin süresini büyük bir doğrulukla hesaplamıştır. Ayrıca, ekliptiğin
eğimini de dakik olarak belirlemeyi başarmıştır. Aynı zamanda matematikçi de
ol... Devamı »»»
Antonie Henri Becquerel « Bilim Adamları
Fransız fizikçisi Henri Becquerel 1852 yılında Paris'te doğdu ve 1908
yılında öldü. 1877 yılında mühendis, 1892'de Museum d'historie naturelle'e,
1895'te Politeknik okuluna fizik profesörü oldu. 1889'da Institut üyesi
oldu. X ışınlarının bulunmasından sonra bu ışınlara fosforışı olayının
arasında bir ilişki bulunup bulunmadığını araştırdı. Böylece 1896'da uranyum
tuzlarında radyoaktivite olayını buldu. Bir elektromıknatısça sağlanan
manyetik alanda uranyumun saçtığı ışınları tahlil etti ve bu ışınların
uranyum atomuna has bir olgu olduğunu ortaya çıkardı. Ayrıca bu ışınların
uranyumun bütün ... Devamı »»»
Biruni « Bilim Adamları
Biruni hastalıkları tedavi konusunda değerli bir uzmandı. Yunan ve Hint
tıbbını incelemiş, Sultan Mes'ud'un gözünü tedavi etmişti. Otların
hangisinin hangi derde deva ve şifa olduğunu çok iyi bilirdi. Eczacılıkla
doktorluğun sınırlarını çizmiş, ilaçların yan etkilerinden bahsetmiştir.
Bîrûnî, Cebir, Geometri ve Coğrafya konularında bile o konuyla ilgili bir
âyet zikretmiş, âyette bahsi geçen konunun yorumlarını yapmış, ilimle dini
birleştirmiş, fennî ilimlerle ilahî bilgilere daha iyi nüfuz edileceğini
söylemiş, ilim öğrenmekten kastın hakkı ve hakikatı bulmak olduğunu dile
getirmiş ve "Anlat... Devamı »»»
Niels Bohr « Bilim Adamları
(1885 -1962) Söylentiye göre, Danimarka halkının övünç duyduğu dört şey
vardır: gemi endüstrisi, süt ürünleri, peri masalları yazarı Hans Christian
Andersen, fizik bilgini Niels Bohr. Bohr, hem bilgin kişiliği, hem insancıl
davranışlarıyla, büyük hayaller peşinde koşan gençlere yetkin bir örnek ve
esin kaynağı olan bir öncüydü. O, ne Rutherford gibi dış görünümüyle
ürkütücü ne de Einstein gibi "arabaya tek başına koşulan at"tı. Niels,
Kopenhag'da görkemli bir konakta dünyaya geldi. Babası üniversitede
fizyoloji profesörüydü. Niels çocukluk yıllarında "hımbıl" görünümüyle hiç
de parlak bir ge... Devamı »»»
Büyük Plinius « Bilim Adamları
Eski Romalı doğa bilgini ve ansiklopedi yazarı Plinius’un, Historia
Naturalis adlı yapıtı, en geniş kapsamlı ilk ansiklopedi olarak kabul
edilir. Tam adı Gaius Plinius Secundus’tur ve "Genç Plinius" adıyla
tanınarak konsüllüğe dek yükselmiş ünlü bir yazar olan yeğeni Gaius Plinius
Caecilius Sencundus’tan ayırt etmek üzere "Büyük Plinius" diye anılır.
Şövalye sınıfından varlıklı bir ailenin oğlu olan Büyük Plinius, edebiyat,
güzel söz söyleme sanatı ve hukuk okuyarak iyi bir öğrenim görmesi için, on
iki yaşındayken Roma’ya gönderildi. 47’de, toplumun yalnızca üst sınıflarına
tanınmış bir hak ... Devamı »»»
Buzcani « Bilim Adamları
Yazmış olduğu eserlerle astronomiye büyük hizmetlerde bulunan Ebu'l-Vefâ el-Buzcâni
(940-998), küresel astronomide karşılaşılan sorunların çözülebilmesi için,
yeni trigonometrik bağıntıların keşfedilmesi suretiyle trigonometrinin
geliştirilmesi gerektiğini anlamış ve araştırmalarını daha ziyade bu alana
yöneltmiştir. Habeş el-Hâsib ve el-Mervezi gibi önemli matematikçileri
izleyerek, tanjant ve sekant fonksiyonlarını tanımlamış ve trigonometrik
fonksiyonların yayların büyüklüğüne göre değişen değerlerini 15 dakikalık
aralıklarla hesaplayarak tablolar halinde sunmuştur. El-Mervezi'nin
tablolar... Devamı »»»
Chen Ning Yang « Bilim Adamları
Çin asıllı ABD’li fizikçi Yang, temel parçacıkların zayıf etkileşmelerinde
paritenin korunumu yasasının geçerli olmadığını belirlemiştir. 1942’de
Kunming’deki Ulusal Güneybatı Birleşik Üniversitesi’nden lisans, iki yıl
sonra Tsinghua Üniversitesi’nden yüksek lisans derecesini aldı ve burslu
öğrenci olarak ABD’ye gitti. 1948’de Chicago Üniversitesi’nde doktora
çalışmalarını tamamlayarak bir yıl Fermi’nin asistanlığını yaptı. 1955’te
profesörlüğe yükselen Yang, 1965’ten sonra Stony Brook’daki New York Eyalet
Üniversitesi’nde fizik profesörü ve kuramsal Fizik Enstitüsü’nün başkanı
olarak görev ... Devamı »»»
Ctesibios « Bilim Adamları
İskenderiye Mekanik Okulu'nun kurucusu olan Ctesibios, mekanik icatlarını
içeren bir kitap kaleme almıştır; ancak bu kitap kaybolduğu için,
çalışmaları, kendisinden sonra gelen mühendislerden ve mekanikçilerden
öğrenilebilmiştir. Ctesibios'un en önemli icatları arasında basma tulumba,
su orgu ve su saati bulunmaktadır. Basma tulumbalarda üç önemli parçayı,
yani silindir, piston ve valfı bir arada kullanmıştır. Basma tulumbalar daha
sonra Philon tarafından geliştirilecektir. Hidrolik adı verilen su orgu, bu
tulumbaların bir uygulamasıdır; burada amaç, aracı çalıştırmak için
ciğerlerden değil, ... Devamı »»»
Charles Darwin « Bilim Adamları
(1809 -1882) Düşünce tarihinde pek az bilim adamı Darwin ölçüsünde tepki
çekmiştir. Evrim kuramını içine sindiremeyenler onu hiç bir zaman
bağışlamamışlardır. Yaşadığı dönemde, "Maymunla akrabalık bağın annen
tarafından mı, baban tarafından mı?" diye alaya alınmıştı. Günümüzde ise
daha ileri giden, onu bir "şarlatan", dahası bir "şeytan" diye karalamak
isteyen çevreler vardır. Bir bilim adamına gösterilen bu tepkinin nedeni
neydi? Darwin kimdir, ne yapmıştı? Darwin küçük yaşında iken de horlanmıştı,
hem de babası tarafından: "Seni, anlaşılan, ava çıkma, köpeklerle eğlenme ve
fare yakalama ... Devamı »»»
Abderalı Demokritos « Bilim Adamları
Doğum ve ölüm tarihleri belli olmamakla birlikte, Zenon'dan 30 yıl sonra
doğduğu sanılmaktadır. Çok gezmiş, Babil'e ve matematik öğrenmek üzere
Mısır'a gitmiş ve orada 5 yıl kalmıştır. Hatta bu seyahatleri sırasında
Hindistan'a kadar uzanmış olduğu sanılmaktadır. Ancak Demokritos bir gezgin
değil, bir bilgi arayıcısıdır. Demokritos'a göre evren, doluluk ve boşluktan
oluşmuştur. Dolu kısım, bölünemez küçük parçacıklar, yani atomlar tarafından
doldurulmuştur; bunlar ölümsüz ve yalındırlar. Nitelikleri aynı ama
biçimleri ayrıdır. Varlıklar, bu atomların bir araya gelmelerinden
oluşmuşlardır ve b... Devamı »»»
Diofantos « Bilim Adamları
Diofantos (3. yüzyıl), Roma Dünyası'nda başlayan bilimsel gerileme döneminde
istisna teşkil eden bir bilim adamıdır. Aritmetik adlı kitabının bir
bölümünü cebir konusuna ayırmış, ilk defa burada cebirsel ifadeler için
semboller kullanmıştır. İkinci derece denklemlerini, ax2 + bx = c, ax2 = bx
+ c, ax2 + c = bx olmak üzere üç gruba ayırmış ve her birinin çözüm
formüllerini vermiştir. Bu formüller, yalnızca bir pozitif kökü verir;
negatif ve irrasyonel bir sayı çözüm olarak kabul edilmez. Bilinmeyen
sayısının denklem sayısından fazla olduğu, ax2 + bx + c = y2 gibi belirsiz
denklemleri de çözmey... Devamı »»»
Edison « Bilim Adamları
Bini aşkın buluş yapan, bu arada elektrik ampulünü fonografi ve film
gösterme makinelerini geliştiren Amerikalı mucittir. 7 yaşındayken ailesi
ile birlikte Michigan'daki Port Huron'a yerleşen Edison, ilk öğretimine
burada başladıysa da yaklaşık üç ay sonra algılamasının yavaşlığı nedeniyle
okuldan uzaklaştırıldı. Bundan sonraki üç yıl boyunca özel öğretmenlerle
eğitildi. Son derece meraklı ve yaratıcı kişiliğe sahip bir çocuk olan
Edison, 10 yaşına geldiğinde kendisini fizik ve kimya kitaplarına verdi ve
bu arada evlerinin kilerinde bir kimya laboratuvarı kurdu. Özellikle kimya
deneylerine ve... Devamı »»»
Albert Einstein « Bilim Adamları
(1879 -1955) - "Okula gitmem neden gerekiyor, babacığım?" Sert görünüşlü
baba, sekiz yaşındaki oğlunu tepeden süzdü. - "Albert, kara cahil biri
olarak mı büyümek istiyorsun, yoksa?" - "Kara cahil de ne demek?" İyi
döşenmiş geniş salonun öbür ucundan bir kahkaha yükseldi. Baba ile oğul,
birlikte, büyük piyano başındaki anneye döndüler. - "Ah Hermancığım,
bilmiyor musun, o oyunda Albert'le başa çıkamayacağını?" "Doğrusunu
istersen, ne demek istediğini anlayamıyorum." diye kekeledi kocası. Eski bir
Macar halk şarkısını çalmayı sürdüren bayan Einstein, - "Haydi, haydi,
bilmezlikten g... Devamı »»»
Einstein'dan Sözler « Bilim Adamları
Albert Einstein, yüzyılımızın önemli isimlerinden birisi hiç şüphesiz. Onu,
ilk defa Galile tarafından dile getirilen fakat kendisinin geliştirdiği
İzafiyet Teorisi, ayrıca madde-enerji ilişkisini veren ünlü (E=mc2) denklemi
ve 1922'de Nobel Ödülü almasını sağlayan fotoelektrik etki üzerindeki
çalışmalarıyla tanıyoruz. Einstein, sadece iyi bir fizikçi ve matematikçi
değildi, matematiği, fizikte iyi kullanabilme kabiliyetine de sahipti.
Evren'i en azından mekanik anlamda iyi anlayabilen başarılı bir sentezciydi.
Kimine göre bir keman virtüyözüydü aynı zamanda. Annesi ona, küçükken keman
dersl... Devamı »»»
Einstein Tuhaflıkları « Bilim AdamlarıBaşarmak,
kişi veya topluluğun istediği düşünülen şey veya şeylere ulaşmasıdır.
Bir kişi kendisinin
başarısını
doğrudan kendi istedikleriyle tartar. Benzer şekilde, bir kişi, başka bir
insan ve toplumun başarısı hakkında düşünürken de kendi istekleri önemlidir.
Çünkü başkasının veya başkalarının başarısından bahsederken, onların
isteklri olduğunu düşünmeli ve bu isteklerin ne olduğu hakkında varsayımda
bulunmalıdır -ki bu varsayımlar da kişinin kendi istekleriyle doğrudan
alakalıdır.
Burada ki ikinci öğe ise,
başarının hakkında düşünüldüğü kişi veya toplumdur. Aynı kişinin başka kişi
veya toplumlar hakkında düşünürken istekleri değişmemesine karşın, başarı
kriterleri değişebilir. Çünkü farklı kişi veya toplumlar için farklı
istekler varsayabilir.
Walton'ların serveti 100 milyar dolar
Sam& Helen Walton
Wal-Mart'ın kurucusu Sam Walton, bugün cirosu Singapur 'un milli gelirine eş
90 milyar dolarlık bir perakende devi yarattı. Kocasına her adımda destek
veren Helen Walton, bugün 18.4 milyar dolarlık bir servete sahip.
Rob Walton
Ailenin en büyüğü şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Rob Walton'un 18.7 milyar
dolar serveti bulunuyor.
John Walton
58 yaşındaki John Walton, risk sermayesi alanı ile ilgileniyor. John Walton
19.1 milyar dolarlık varlığa sahip.
Jim Walton
Aileye ait küçük şirketleri yöneten Jim Walton'un mal varlığı 19 milyar
doları buluyor.
Alice Walton
Ailenin tek kızı Alice Walton, yatırım bankacılığı ile uğraşıyor. Walton'un
serveti 18.5 milyar dolar.
Şirketlerini miras bıraktılar
Fiat'ın sahibi Giovanni Agnelli ve Ford'un kurucusu Henry Ford'un miras
bıraktığı dev şirketler sayesinde bugün bu aileler
dünyanın en zenginleri arasında sayılıyor.
Başarmak ve mutlu olmak
için...
Uzmanlar, sürekli olumsuz
düşünen, bir işe başlayacağı zaman (başarabilir miyim) kaygısı yaşayan ya
da her an kötü bir şey olacakmış gibi tetikte bekleyen insanların
mutluluğu yakalamasının zor olduğunu söylüyorlar.
Kişinin
karakterinden kaynaklanan olumsuz düşüncelere bir de çevresindekiler
klendiğinde sorunun içinden çıkılmaz hal aldığına işaret eden uzmanlar,
"Etrafına negatif
enerji saçanlardan uzak durun. Aksi
takdirde umutsuzluk ve güvensizlik hayatınızı karartabilir. Etrafına
negatif enerji saçan insanlar için kullandığımız iki sözcük vardır.
Zehirli insanlar ve düş yıkıcılar" diye uyarıyor.
Mutlu
ve başarılı bir yaşam için...
- Çevrenizdeki olumsuz
insanlardan etkilenmemenin bir yoluda size esin
kaynağı olabilecek, pozitif kitaplar okumaktır. Bu kitaplar size
dünyanın
en güzel mucizesi olduğunuzu, düşlerinizi gerçekleştirebilecek gücünüz
olduğunu anlatacak, en önemlisi bunları gerçekleştirmek için ne yapmanız
gerektiği konusunda yol göstereceklerdir.
- Neşeli, başarılı,
iyimser, istekli, olumlu düşünen bir kişi olmak istiyorsanız, bu
özelliklere sahip kişilerle bir arada olun. Sürekli öfkeli, üzgün,
yaşama ve olaylara olumsuz bakan insanlarla birlikte olursanız, ne kadar
iyimser, neşeli, başarılı da olsanız bir süre sonra bu nitelikleri
kaybetmeye başlarsınız. Size, gereksinim duyduğunuz desteği verebilecek
kişilerle birlikte olmaya özen gösterin. Eğer bu olumsuz kişilerin bir
kısmı asla yaşamınızdan çıkartayamayacağınız
aile yakınlarınız, sık sık
görüştünüz kişiler ise ne zaman size (Bunu asla yapamazsın) ya da
benzeri sözler söylerlerse içinizden art arda (Evet, yapabilirim) deyin.
Bu kesinlikle işe yarayacaktır.
Teknoloji’nin En Zengin 10
Adamı
Haberci tarafından Temmuz 5th, 2007 tarihinde Haber kategorisi altında
yazıldı
Bilişim dünyası, yıllardır dünyanın en zengin insanı olan Bill Gates’in
tahtını başkasına kaptırmasını konuşuyor. Her ne kadar Bill Gates artık en
zengin insan değilse de, ilk ondaki insanların toplam serveti olan 250
milyar doların yaklaşık üçte biri (92 milyar dolar) Bill Gates, Paul Allen
ve Steve Ballmer’dan oluşan Microsoft’un 3 atlısına ait.
Burada ise dünyanın teknoloji alanında iş yapan en zengin 10 insanı
anlatılmış. İşte o insanlar:
Carlos Slim Helú
Net gelir: 67,8 Milyar $
Şirket:Telmex, América Móvil, Grupo Carso
Bill Gates
Net Gelir: 59,2 Milyar $
Şirket: Microsoft
Lawrence Ellison
Serveti: 21,5 Milyar $
Şirket: Oracle
Paul Allen
Serveti: 18 Milyar $
Şirket: Microsoft
Sergey Brin
Servet: 16,6 Milyar $
Şirket: Google
Larry Page
Servet: 16,6 Milyar$
Şirket: Google
Michael Dell
Servet: 15,8 Milyar$
Şirket: Dell
Steve Ballmer
Servet: 15 Milyar$
Şirket: Microsoft
Naguib Sawiris
Servet: 10 Milyar$
Şirket: Orascom Telecom Holding
Sunil Mittal
Servet: 9,5 Milyar$
Şirket: Bharti Telecom
Takiyüddin « Bilim Adamları
Takiyüddin döneminin en büyük bilginidir. Matematik ve astronomi başta olmak
üzere birçok alanda araştırmaları vardır. Özellikle trigonometri alanındaki
çalışmaları övgüye değerdir. Özellikle trigonometri alanındaki çalışmaları
övgüye değerdir. 16. yüzyılın ünlü astronomu Copernicus sinüs fonksiyonunu
kullanmamış, sinüs, kosinüs, tanjant ve kotanjanttan söz etmemiştir; oysa
Takiyüddin bunların tanımlarını vermiş, kanıtlamalarını yapmış ve
cetvellerini hazırlamıştır. Takiyüddin, trigonometrik fonksiyonların
kesirlerini, ilk defa ondalık kesirlerle göstermiş ve birer derecelik
fasılalarla 1 der... Devamı »»»
Antik Yunan Matematikçileri « Bilim Adamları
ANTİPHON (M.Ö. V. y.y.) Yunan filozofu ve matematikçisi. Dairenin
dördüllenmesini, bir dairenin içine çizilen düzgün çokgenleri kareleştirme
esasına ve çokgenin kenarlarını sonsuz kere iki kart arttırmaya dayanan ir
yöntemle elde etmeğe çalışmıştır. Böylelikle elde edilen dördüllenmiş
geometrik şekiller, daireye çok yakın olmakla beraber hiç bir zaman tam bir
daire değildir. APOLLONİOS, PERGELİ (M.Ö. 262'ye doğru - 180'e doğru)
Yunanlı matematikçi ve astronom. Perge'de doğdu, İskenderiye'de yaşadı.
Arkhimedes'intilmizi ve matematiğin yaratıcılarındandır; yazdığı bir kitapta
koniklerin özell... Devamı »»»
Kâtip Çelebi « Bilim Adamları
Türk bilim ve fikir adamı (1609-1657). XVII. yy.da yaşamış ünlü Türk bilim
ve fikir adamlarından biri olan Kâtip Çelebi, Avrupalılarca Hacı Halife
(Hacı Kalfa) adıyla bilinir. Asıl adı Mustafa'dır, İstanbul'da dünyaya gelen
Kâtip Çelebi, bir süre medresede okuduktan sonra devlet hizmetine girdi,
muhasebe servislerinde çalıştı, ordu ile birlikte birçok sefere katıldı. On
yıl bu şekilde çalıştıktan sonra devlet hizmetinden ayrıldı; bir yandan
bilimle uğraşırken, bir yandan da devlet büyüklerinin çocuklarına özel ders
vererek geçimini sağlamağa çalıştı. Eserleri Kâtip Çelebi Arapça, Farsça,
... Devamı »»»
Galileo Galilei « Bilim Adamları
(1564-1642) Modern bilimin oluşumunda ilk atılımlar astronomide kendini
gösterdi; ama daha kapsamlı devrim 17. yüzyılda gerçekleşti. Temeli
Galileo'nun dinamik konusundaki çalışmalarıyla atılan bu devrim, Newton
mekaniğiyle yetkinliğe ulaştı. Fiziğin "babası" diye anılan Galileo, aynı
zamanda, güneş-merkezli sistem için sürdürdüğü mücadele ile düşünce
özgürlüğüne öncülük etmiştir. Onun düşüncemize büyük bir katkısı da, deney
sonuçları ile matematiği birleştirmesi, öylece bilimsel yöntemi bugünkü
anlamda işlemiş olmasıdır. Şu sözleri ilginçtir: Felsefe (bilim demek
istiyor) gözlerimiz önünde... Devamı »»»
Archimedes (Arşimet) « Bilim Adamları
(M.Ö. 287 - 212) Seçkin bilim adamları çoğunluk kimi çarpıcı imajlarla
hafızalarda yer etmiştir: Engizisyon önünde sorgulanan Galileo; dalından
kopan elmanın yere düşmesiyle, ayın dünya çevresindeki devinimini
birleştiren Newton; gemi üzerinde beş yıl süren doğa incelemesi gezisine
çıkan Darwin; Bern patent ofisinde sıradan bir görevliyken, denklemini
oluşturan Einstein; banyodan kendini sokağa atıp "Buldum, buldum!" diyerek
sokakta çıplak koşan Archimedes. Archimedes neyi bulmuştu? Neyin coşkusu
içindeydi? Bu soruyu yanıtlamaya geçmeden kısaca Archimedes'i, yaşadığı
dönemi tanıyalım. Gr... Devamı »»»
Öklid (Euclides) « Bilim Adamları
Rönesans sonrası Avrupa'da, Kopernik'le başlayan, Kepler, Galileo ve
Newton'la 17. yüzyılda doruğuna ulaşan bilimsel devrim, kökleri Helenistik
döneme uzanan bir olaydır. O dönemin seçkin bilginlerinden Aristarkus,
güneş-merkezli astronomi düşüncesinde Kopernik'i öncelemişti; Arşimet
yaklaşık iki bin yıl sonra gelen Galileo'ya esin kaynağı olmuştu; Öklid
çağlar boyu yalnız matematik dünyasının değil, matematikle yakından
ilgilenen hemen herkesin gözünde özenilen, yetkin bir örnekti. Öklid, M.Ö.
300 sıralarında yazdığı 13 ciltlik yapıtıyla ünlüdür. Bu yapıt, geometriyi
(dolayısıyla matematiği)... Devamı »»»
Eratosthenes « Bilim Adamları
(M.Ö. 273-192) Bilim tarihinde Helenistik dönem (M.Ö. 300 -M.S. 100),
özellikle ilk aşamasında, bilimsel yöntemin gerçek anlamda işlerlik
kazandığı yaratıcı bir ortamdır. Daha önceki bilimsel çalışmalar ya Mısır ve
Mezopotamya'da olduğu gibi daha çok pratik amaçlara yönelik gözlem ve ölçme
düzeyinde kalan bir etkinlikti, ya da, Antik Grek döneminde olduğu gibi
gözlemden çok kuramsal düşünmeye ağırlık veren, varlığın doğasını anlamaya
yönelik metafiziksel türden bir uğraştı. Thales'den Aristoteles'e uzanan
üçyüz yıllık düşünsel arayışın başlıca hedefi gerçekliğin asal niteliğini
belirlemekti. ... Devamı »»»
Leonardo da Vinci « Bilim Adamları
(1452-1519) Eşsiz ressam, seçkin yontucu ve filozof, yaşadığı dönemin en
büyük mucit ve deneyci bilimadamı. ... İşte insanlığı sanata, bilgiye ve
doğaya açan Rönesans'ın simgesi Leonardo da Vinci! "Mona Lisa" ve "Son
Yemek" tablolarının yaratıcısı Leonardo'nun sanat dünyasındaki yüce konumu
hemen herkesçe bilinen bir gerçek. Ama bilimadamlığı kimliği için aynı şey
söylenemez. Bir kez, yüzyılımıza gelinceye dek bu kimlik sanatçı kişiliğinin
gölgesinde ya gözden kaçmış, ya da, önemsenmediği için unutulmuştur. Sonra,
bu unutulmuşlukta Leonardo'nun kendi sıra dışı tutumunun da payı vardır.
Bili... Devamı »»»
Copernicus (Kopernik) « Bilim Adamları
(1473 - 1543) Düşünce tarihinde etkisi yönünden Copernicus devrimiyle boy
ölçüşebilecek pek az dönüşüm vardır. Son dörtyüz yılda tanık olduğumuz
bilimsel gelişmenin astronomide yer alan bu devrimle başladığı söylenebilir.
Dinsel bağnazlıkla özgür düşünce hemen her dönemde çatışma içinde olmuştur.
Ortaçağ düşünce geleneğini kıran ilk bilimsel atılımın astronomide ortaya
çıkması bir bakıma doğaldı. Birkez, astronomide hiç bir alanda olmayan bir
bilgi birikimi vardı. Babillilerin göksel nesnelerin devinimlerine ilişkin
gözlemlerini, kuramsal düzeyde işleyen eski Yunanlıların astronomide büyük
i... Devamı »»»
Francis Bacon « Bilim Adamları
(1561-1626) Bilime katkıları gözönüne alındığında bilimin öncülerin kabaca
üç grupta toplanabilir. "Kabaca" diyoruz, çünkü bilimadamlarının en azından
bir bölümü için böyle bir sınıflama yapay olmaktan ileri geçmez. (1)
Çalışmaları deneysel ağırlıklı olanlar (Faraday, Marie Curie, Rutherford,
vb.); (2) Kuramsal düzeyde devrim niteliğini taşıyan atılımlarıyla
tanınanlar (Newton, Darwin, Maxwell, Einstein, vb.); (3) Çalışmalarında
pratik sorunların çözümüne ağırlık verenler (Archimedes, Pasteur, vb.).
Katkısı bu üç tür çalışmadan hiç birine girmeyen, ama bilimsel yöntem
anlayışım, bilimi... Devamı »»»
Robert Boyle « Bilim Adamları
(1627-1691) Modern kimyanın kurucuları olarak genellikle Priestley,
Lavoisier ve Dalton bilinir; ama onları önceleyen ilk büyük adımı Boyle'un
attığı gözden kaçmamalıdır. Boyle'un içine doğduğu dünya büyücülüğün,
falcılığın, batıl inançların kol gezdiği bir dünyaydı. Bıraktığı dünya,
olgusal deneye, ussal ve eleştirel düşünmeye, doğal güçleri anlama ve
denetlemeye yönelen bir dünya olmuştu. Öldüğünde çağdaşları onu, "Gerçeği
soluyan Robert Boyle" diye anmışlardı. Boyle, pek çok maddenin, kendi içinde
değişmeyen birtakım basit elementlerin bileşiği olduğu düşüncesini işleyerek
yüzyılların öğr... Devamı »»»
|
Max Planck « Bilim Adamları
(1858 -1947) Ünlü deneysel fizik bilgini Rutherford, 1923'te İngiliz
Bilimler Akademisi'nde ortalığı bastıran gür sesiyle, "Fiziğin şahlandığı
bir çağda yaşıyoruz!" diyordu. Bu şahlanışın öncülerinden biri Einstein,
biri de Planck'tı kuşkusuz. Einstein, görecelik kuramlarıyla klasik
mekaniğin temel ilkelerini aşmış; uzay, zaman ve gravitasyon kavramlarına
yeni boyutlar kazandırmıştır. Planck ise enerji ve radyasyon üzerindeki
çalışmalarıyla kuvantum teorisinin temellerini atmıştı. Max Planck,
Almanya'da entelektüel bir aile çevresinde büyür. Babası hukuk dalında,
seçkin bir profesördü. Orta ... Devamı »»»
James Clerk Maxwell « Bilim Adamları
(1831 -1879) Dünya tarihi bir bakıma büyük insanların tarihidir. Bilim
tarihine de öyle bakabiliriz. Galileo, Newton, Darwin, Einstein... "bilim"
dediğimiz görkemli yapının büyük mimarları! Adı bilim çevreleri dışında pek
duyulmayan J. C. Maxwell'in de onlar arasında yer aldığı söylenebilir.
Maxwell için 19. yüzyılın en büyük fizikçisi denmektedir. Aslında onu tüm
çağların sayılı bilim adamlarından biri saymak daha yerinde olur. Maxwell
kısa süren yaşamında her biri onu unutulmaz yapan önemli buluşlar ortaya
koydu. Radyo, radar, televizyon vb. icatlara yol açan elektromanyetik ve
ışık alanla... Devamı »»»
Sir Isaac Newton « Bilim Adamları
(1642 -1727) Bilimin öncülerini tarih sürecinde bir dizi yıldız olarak
düşünürsek, dizide konum ve parlaklığıyla hepsini bastıran iki yıldız
vardır: Newton ve Einstein. Yaklaşık iki yüz yıl arayla ikisi de fiziğin en
temel sorunlarını ele aldılar; ikisinin de getirdiği çözümlerin madde ve
enerji dünyasına bakışımızı kökten değiştirdiği söylenebilir. Newton Galileo
ile Kepler'in; Einstein, Newton ile Maxwell'in omuzlarında yükselmiştir.
Newton çok yanlı bir araştırmacıydı: matematik, mekanik, gravitasyon ve
optik alanlarının her birindeki başarısı tek başına bir bilim adamını
ölümsüz yapmaya y... Devamı »»»
Niccolo Tartaglia « Bilim Adamları
İtalyan matematikçi Niccolo Tartaglia, üçüncü derece denklemlerin çözümüne
ilişkin buluşuyla tanınmıştır. Yoksul bir ailenin oğluydu. Doğduğu kentin
1512’de Fransız Birlikleri tarafından yağmalanışı sırasında, kendisine
sonraki yıllarda soyadı olarak kullanacağı ‘kekeme’ anlamındaki Tartaglia
takma adının verilmesine neden olan bir konuşma zorluğuna yol açan ağır
yaralar aldı. Kısa bir süre, bir özel öğretmen yardımıyla, daha sonra da
kendi başına yürüttüğü öğreniminde çok hızlı bir ilerleme kaydetti. 1534’de
profesör ünvanıyla Venedik’e gitti. Ertesi yıl üçüncü derece denklemlerin
çözümünü ... Devamı »»»
Alfred Nobel « Bilim Adamları
Stockholm'de 1833 yılında doğmuş İsveçli kimyacıdır. Nitrogliserin'i
patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araştırdı. 1863 yılında
Stockholm'de az miktarda nitrogliserin yapmaya başladı. Birkaç ay süren
araştırmalar sonunda meydana gelen bir patlama sonucu laboratuar yıkıldı.
Yine de çalışmalarına devam eden Alfred Nobel, 1865'de yeni bir fabrika
kurdu ve bir süre sonra ikinci fabrikasını da açtı. 1864 yılında
araştırmalarının sonucunu aldı ve dinamit barutunu buldu. Araştırmalarına
devam eden Nobel, 1877'de "Balistit" adını verdiği yeni bir çeşit barut
tasarladı. 1881'de Paris'e yerleşen... Devamı »»»
Ambroise Pare « Bilim Adamları
Fransız bilim adamlarından Pare (1510-1590), dört farklı kral zamanında
cerrah olarak sarayda hizmet vermiştir. O dönemde cerrahi henüz bir bilim
olarak kabul edilmemekte ve cerrahi müdahaleler, daha çok berber cerrahlar
tarafından yürütülmekteydi. Pare de bir berber cerrahtır. Latince bilmediği
için eserlerini Fransızca olarak kaleme almıştır. Belli başlı eserlerinden
biri tüfek yaralarının tedavisi ile ilgilidir. Zira o devirde, uzun süreli
savaşlar olmakta ve kullanılan silahların sebep olduğu yaralar önemli bir
sorun teşkil etmekteydi. Savaşlarda bizzat cerrah olarak görev yapan Pare,
tüf... Devamı »»»
Wolfgang Pauli « Bilim Adamları
1900 yılında Viyana'da doğan Pauli, 1958'de Zürich'te öldü. Avusturya asıllı
fakat İsviçreli idi. Münih'te okuduktan sonra 1921 yılında Göttingen'de ve
Kopenhag'da asistanlık yaptı. 1928'de Zürich Federal Politeknik okulunda
teorik fizik profesörlüğüne tayin edildi. 1940'tan itibaren Princeton'da
ders verdi ve 1946 yılında Zürich'e döndü. Heisenberg ile birlikte manyetik
alanların kuvanta teorisini kurdu ve Kopenhag okulunun en ileri, en ünlü
temsilcilerinden biri oldu. Pauli ilkesi de denilen ünlü ihraç ilkesini
ortaya attı. Sonradan bu ilke, birleşme değerinin yorumuna ve iki cismin
aynı an... Devamı »»»
Karl Pearson « Bilim Adamları
Karl Pearson (1857-1936), modern istatistiğin kurucularından biri olarak
kabul edilen İngiliz bilim adamıdır. 1857 yılında doğan Pearson, Londra
College Üniversitesi, Cambridge ve Gresham College’de uygulamalı matematik
ve mekanik profesörlüğü yaptı. 1892’de ilk önemli eserlerinden olan "The
Grammar of Sciences" (Bilimler Grameri) adlı kitabını yayınladı. 1890’lı
yıllardan itibaren matematik ve istatistiğin biyolojiye uygulanması ile
ilgilendi ve bu konuya ilişkin çalışmalarını "Mathematical Contributions to
the Theory of Evolution" (Evrim Teorisine Matematik Katkılar) adı altında
topladığı ç... Devamı »»»
Henri Poincare « Bilim Adamları
19. yüzyılın ikinci yarısının en büyük Fransız matematikçisi Poincarè'dir
(1854-1912). 1881 yılından ölümüne değin Sorbonne Üniversitesi'nde
profesörlük yapan Poincarè, her yıl çok değişik konularda çok parlak dersler
vermiştir; bunlar arasında, potansiyel kuramı, ışık, elektrik, ısının
iletilmesi, elektromagnetizma, hidrodinamik, gök mekaniği, termodinamik gibi
matematiksel fizik konuları ile olasılık teorisi gibi matematik konuları
bulunmaktadır. Poincarè vermiş olduğu derslerin yanısıra, yazmış olduğu çok
sayıdaki yapıtla da etkili olmuştur. Türkçe'ye de çevrilen Bilimin Değeri ve
Bilim ve... Devamı »»»
Charles Francis Richter « Bilim Adamları
ABD’li jeofizik ve sismoloji uzmanı Charles Richter, yer sarsıntılarının
büyüklüğünü ölçmeye yarayan ve adıyla anılan bir ölçek geliştirmiştir.
1920’de Stanford Üniversitesi’nden fizik diplomasını, 1928’de Pasenda’daki
California Institute of Technology’den kuramsal fizik doktarasını aldı ve
aynı kuruluşun sismoloji laboratuvarında çalışmaya başladı. 1937’de öğretim
üyeleri arasına katıldığı Caltech’te 1947’de doçentliğe, 1952’de sismoloji
profesörlüğüne getirildi ve 1970’de emekliye ayrılmasına karşın, aynı
kuruluşta emeritus profesör olarak çalışmalarını sürdürdü. Deprem şiddetinin
bel... Devamı »»»
Wilhelm Conrad Rontgen « Bilim Adamları
Alman asıllı fizikçi olan Wilhelm Conrad Röntgen, 1845 yılında Rheinland'da
doğdu ve 1923 yılında Münih'de öldü. Çocukluğu ve ilköğretim yılları
Hollanda'da ve İsviçre'de geçti. Zürih'te üniversite eğitimi gördü. 1876'da
Strassburg'da, 1879'da Giessen ve 1888'de Würzburg Üniversitelerinde fizik
profesörü olarak öğretim görevi yaptı. 1900'de Münih Üniversitesi Fizik
Kürsüsü'ne ve Yeni Fizik Enstitüsü'nün yöneticiliğine getirildi. 1885
yılında kutuplanmış bir yalıtkan hareketinin, bir akımla aynı manyetik
etkileri gösterdiğini açıkladı. Fakat asıl ününü, 1895 yılında X ışınlarını
keşfetmesiyle ... Devamı »»»
Ernest Rutherford « Bilim Adamları
(1871 -1937) Yüzyılımızın başında bilimde yer alan büyük devrimsel atılımlar
genellikle "Planck" ve "Einstein'ın adlarıyla bilinir. Oysa onların kuramsal
atılımlarının yanısıra, sonuçları bakımından son derece önemli deneysel
çalışmalar da vardır. Bunların başında, Marie Curie ve Ernest Rutherford'un
radyoaktivite üzerindeki çalışmaları gelir. Rutherford, dış görünümüyle bir
bilimadamından çok bir "çiftlik kâhyası" ya da bir "aşiret reisi"ni
andırmaktaydı. Esmer, irikıyım yapısı, gür sesi ve pos bıyığıyla yabanıl ve
ürkütücü; her yönüyle heybetli bir kişiydi. Laboratuvarında bir şey tersine
g... Devamı »»»
Einstein'ın beyni 1955'te otopsisini yapmış olan pataloğun evinde, karton
kutu içinde korunuyor. Çok ufak birkaç parçası ise dehalığın kökeni üzerinde
çalışan bazı araştırmacılara gönderilmişti. Gözleri New Jersey'de ölümünden
sonra onları saklamak isteyerek çıkartan göz doktoru Henry Abrahamsta
bulunuyor. Einstein, sürekli deldiği için, çözümü hiç çorap giyimemekte
bulmuştu. Bu bilgiden, bu büyük adamın tırnaklarını düzenli olarak kesme
fikrine zaman kaybı olarak baktığı açıkça anlaşılıyor. Kadınlar üzerinde
olağanüstü bir etkiye sahipti. Hiç tanımadığı kadınlardan gelen ısrarlı
evlenme... Devamı »»»
Abdurrahman es-Sufi « Bilim Adamları
Abdurrahman es-Sûfi (903-986), Batlamyus'un Almagest'inden yararlanarak
hazırlamış olduğu yıldız kataloğu ile tanınmıştır. Bu katalogda, 48 yıldız
takımında bulunan yıldızlar tanıtılmış, bunların gökyüzündeki konumları,
parlaklıkları ve renkleri bildirildikten sonra, Almagest'te geçen yıldız
isimlerinin Arapça karşılıkları verilerek, bu konuda Arapça'daki önemli bir
boşluk doldurulmuştur. Abdurrahman es-Sûfi'nin önerdiği terimler, daha sonra
Doğulu ve Batılı astronomlar tarafından kullanıldığı gibi, bunlardan 94'ü
modern astronomi literatürüne de girmiştir. 13. yüzyılda Castilla-Leon Kralı
X.... Devamı »»»
Knidoslu Eudoxos « Bilim Adamları
Eudoxos'un doğum ve ölüm tarihlerini bilemiyoruz. Platon'un öğrencisi olmuş
ve Arkitas'tan matematik dersleri almıştır. Atina'dayken kalmış olduğu yer
çok uzak olmasına rağmen, derslere yürüyerek gidip geldiği söylenmektedir.
Bir ara Mısır'da bulunmuş ve Mısır geleneklerine uyarak sakalını ve
kaşlarını traş etmiştir. Dersler vererek geçimini sağlamış ve Atina'ya
dönüşünde, hocası Platon, onun şerefine bir şölen düzenlemiştir.
Hemşehrileri olan Knidosluların idâri kanunlarını düzenlemek amacıyla
Knidos'a gittiğinde, çok iyi karşılanmış ve çok büyük bir saygı görmüştür.
Eudoxos döneminin en büy... Devamı »»»
Enrico Fermi « Bilim Adamları
(1901-1954) Enrico fermi, İtalyan asıllı Amerikalı bir fizikçidir. 1922
yılında pisa üniversitesinden mezun olmuştur. Lisansüstü çalışmalarında Max
Born yönetiminde Almanya’da yapmıştır. 1924 yılında italya’ya dönmüş ve 1926
yılında roma üniversitesinde fizik profesörü olmuştur. Nötron bombardımanı
ile radyo aktif transuranyum elementlerinin elde edilmesi ile ilgili
çalışmalarından dolayı, 1938 yılında nobel fizik ödülünü kazanmıştır. Fermi,fizikle
ilk olarak 14 yaşında iken, latince eski bir fizik kitabını okuduktan sonra
ilgilenmeye başladı. Fermi çok iyi bir hafızaya sahipti. Dante’nin ila...
Devamı »»»
Dennis Gabor « Bilim Adamları
Macar asıllı İngiliz fizikçisi, 1900 yılında Budapeşte'de doğdu, 1979
yılında öldü. Budapeşte ve Berlin Politeknik okullarında yüksek öğrenimini
tamamladı. Sonra Alman teknik araştırma laboratuarında özellikle Berlin
Siemens ve Halske firmalarında çalıştı. 1933'de İngiltere'ye gitti çeşitli
firmalarda araştırmacı olarak çalıştı. 1949'da Londra'da ki İmperial College
of Science adn Technology'de uygulamalı elektronik fizik profesörü oldu.
Ayrıca Stamford'da ki araştırma laboratuarlarında çalıştı. 1948'de bulduğu
ve daha sonra geliştirdiği holografi yöntemiyle 1971 Nobel fizik ödülünü
elde etti... Devamı »»»
Carl Friedrich Gauss « Bilim Adamları
Fakir bir Alman ailenin çocuğu olan ve "Matematiğin Prensi" olarak anılan
Gauss'un (1777-1855) dehası çok erken yaşlarda kendini göstermiş ve
konuşmayı öğrenmeden önce toplama ve çıkarma yapmayı öğrenmiştir. Güç
koşullar altında sürdürdüğü eğitimini, 14 yaşındayken bir asilin sağladığı
destekle güvence altına alabilmiştir. 16 yaşında Eukleides Geometrisi'nin
alternatifi olacak yeni bir geometri tasarlamış ve 18 yaşındayken Lagrange
ve Newton'un eserlerini incelemiştir. Üniversitede öğrenciyken, sadece
pergel ve cetvel kullanarak 17 kenarlı düzgün bir çokgenin çizilmesi
metodunu bulmuştur. Bu... Devamı »»»
Conrad Gesner « Bilim Adamları
16. yüzyılda biyologlar, mümkün olduğunca bitki ve hayvanlarla ilgili bütün
mevcut bilgiyi bir araya getirerek sunmaya çalışmışlar; bunların yanı sıra,
yeni keşiflerle elde edilen bilgiyi de bir araya getirmeye gayret
ettmişlerdir. Bu ansiklopedist doğa bilimcilere güzel bir örnekConrad
Gesner'dir (1516-1565). İsviçreli olan Gesner, "Hayvanlar Tarihi" (Historia
Animalium) adlı 4 ciltten oluşan bir eser yazmıştır. Buradaki sınıflama,
Aristoteles sınıflamasına uygundur. Bunlar içerisinde özellikle balıkların
açıklaması dikkate değerdir. Omurgasız hayvanlar hakkındaki resim ve
açıklamaları da ay... Devamı »»»
Donald Arthur Glaser « Bilim Adamları
1926 yılında Cleveland'da doğan Rus asıllı Amerikan fizikçisi Donald Arthur
Glaser, Cleveland teknoloji enstitüsünde okudu. Burada öğrenim gördükten
sonra 1949 yılında Michigan üniversitesine girdi. Bundan sonra da 1959
yılında Kaliforniya üniversitesine profesör olarak girdi. Sıvı hidrojenli
veya helyumlu kabarcıklar odasını icat etti. Bu alet yüksek enerjili
partiküllerin varlığını tespite ve incelemeye yarayan Wilson odasının
gelişmiş bir şeklidir. Bununla 1960 Nobel fizik ödülünü kazandı. Bir
kabarcığın veya başka bir sıvı içinde yüzen bir sıvı damlasının yüzeyinin
bütün noktalarda yüzey ... Devamı »»»
Gökbilimciler « Bilim Adamları
ALİ KUŞCU (? - 1474) Osmanlı gökbilmicisi olan Ali Kuşcu Uluğ Bey'den ve
Kadızade Rumi'den dersler almıştır. Öğrenimini Kirman'da tamamlayarak uluğ
Bey'in gözlemevinin yöneticiliğine getirilmiştir ve yıldızların
hareketlerini, yerlerini gösteren cetvelin hazırlanmasına yardımcı olmuştur.
Fatih Sultan Mehmet'in İstanbulu almasından sonra Ayasofya medresesinde ders
vermiştir. "Gökbilim Risalesi" adlı bir kitabı ve "Sorunların Keşfinde
Tılsımların En Değerlisi" isimli bir ansiklopedi yazmıştır. ÇAĞMİNİ, MAHMUD
BİN MUHAMMED BİN ÖMER EL HARİZMİ (? - 1221) Türk gökbilimcisi. İran ve
Irak'taki göz... Devamı »»»
William Harvey « Bilim Adamları
(1578-1657) Astronomide Kopernik'in, fizikte Galileo'nun başlattığı devrimci
atılımı tıpta Harvey gerçekleştirir. Kan dolaşımı üzerindeki çalışmasıyla
bilim tarihine geçen Harvey, yalnız bu çalışmasıyla değil, tıp alanında
yerleşik önyargıları kırmakta gösterdiği dirençle de öncü kişiliğini
kanıtlamıştır. Özel yaşamı renksiz ve tekdüze geçen Harvey'in bilim adamı
olarak büyüklüğünü iki özelliğinde bulmaktayız: (1) Gerçeğin, kökeni hangi
otoriteye dayanırsa dayansın önyargılarda değil, nesnel gözlem verilerinde
olduğu inancı; (2) Dini inançlardan kaynaklanmış bile olsa her türlü
bağnazlığa k... Devamı »»»
Cabir İbn Hayyan « Bilim Adamları
Yapmış olduğu kuramsal ve deneysel araştırmalarla kimyanın gelişimini büyük
ölçüde etkilemiş olan Câbir ibn Hayyân'ın hayatı hakkında pek fazla bir
bilgiye sahip değiliz. Diğer Müslüman bilginler ve kimyacılar gibi, Câbir
de, Aristoteles'i izleyerek maddeyi dört unsur (toprak, su, hava ve ateş)
kuramıyla açıklamaya çalışmış ve bu unsurların nitelikleri (kuru-yaş ve
soğuk-sıcak) farklı olduğu için bunların birleşmesinden oluşan maddelerin de
farklı özelliklere sahip olduğunu belirtmiştir. Hellenistik dönem
simyagerlerinden de etkilenmiş olan Câbir ibn Hayyân, Yeryüzü'ndeki bütün
maddeleri 3 ana... Devamı »»»
İbni Sina « Bilim Adamları
Felsefe, matematik, astronomi, fizik, kimya, tıp ve müzik gibi bilgi ve
becerinin çeşitli alanlarında seçkinleşmiş olan, İbn-i Sinâ (980-1037),
matematik alanında matematiksel terimlerin tanımları; astronomi alanında ise
duyarlı gözlemlerin yapılması konularıyla ilgilenmiştir. Astroloji ve
simyaya itibar etmemiş, Dönüşüm Kuramı'nın doğru olup olmadığını yapmış
olduğu deneylerle araştırmış ve doğru olmadığı sonucuna ulaşmıştır. İbn-i
Sinâ'ya göre, her element sadece kendisine özgü niteliklere sahiptir ve
dolayısıyla daha değersiz metallerden altın ve gümüş gibi daha değerli
metallerin elde edi... Devamı »»»
Abdülhamid İbn Türk « Bilim Adamları
Tarihte Türk lakabını taşıyan nadir Türk bilim adamlarındandır. Hârezmi'nin
çağdaşıdır. Cebir konusunda yazmış olduğu kitabın ancak küçük bir bölümü
bugün elimizde bulunmaktadır. Burada, özel tipler halinde gruplandırılmış
ikinci derece denklemlerinin çözümleri, Hârizmi'ninkilerden daha ayrıntılı
olarak verilmiştir. Mesela x² + c = bx denkleminin, diğer denklem
tiplerinden farklı olarak iki çözümü olduğunu ayrı ayrı şekillerle göstermiş
olduğu halde, Hârizmi bir tek şekil kullanmıştır; ayrıca Abdülhamid ibn
Türk, c * (b/2)² durumunda çözümün imkansız olacağını da şekil vererek
kanıtlamıştır. ... Devamı »»»
Jean Piaget « Bilim Adamları
İnsanın öğrenme sürecinin ve çocuklara özgü, sevimli ancak mantığa
aykırıymış gibi görünen kavramların ardındaki giz perdesini araladı. Felsefe
ve ruhbilimin öncülerinden sayılan İsviçreli bilim damı. Jean Piaget, meslek
yaşamının büyük bir bölümünü çocukları dinleyip, gözleyerek ve dünyanın her
köşesinden bilim adamlarının aynı konuda hazırladıkları raporları
inceleyerek geçirdi. Piaget sonuçta, çocukların yetişkinlerden çok farklı
düşündüklerini ortaya koydu. Kendilerini ancak dile getirebilen binlerce
yeniyetmeyle yaptığı görüşmelerden sonra, Piaget söz konusu yaş grubunun
dışa vurdukları... Devamı »»»
Alfred Kastler « Bilim Adamları
1902 yılında Guebwiller, Haut-Rhin'de doğdu ve 1984'te öldü. Fransız asıllı
fizkçi, 1921'de Ecole Normale Superieure'e girdi. Colmar Lisesi'nde, daha
sonra Bordeaux Fen Fakültesi'nde (1931) öğretmenlik yaptı. 1941'de Ecole
Normale'in fizik laboratuarına döndü. Orada genç araştırmacıları topladı ve
yetiştirdi. Paris Fen Fakültesi'nde profesör, Optik Enstitüsü Konseyi
Başkanı, Bilimsel Araştırmalar Milli Merkezi Yönetim Kurulu üyesi oldu.
1958'den sonra atom saati laboratuarını yönetti. Kastler, bilimsel
çalışmalarını, ışık tayf çekimi usulleriyle Hertz dalgalarla tayf çekimi
usullerini birleş... Devamı »»»
Johannes Kepler « Bilim Adamları
(1571-1630) Newton, "Daha ileriyi görebildiysem, bunu omuzlarından baktığım
devlere borçluyum," demişti. Bu devlerden biri Galileo ise diğeri
Kepler'dir. Kepler'e gelinceye dek Copernicus sistemine dayanaksız bir
hipotez, ya da, işe yarar matematiksel bir araç gözüyle bakılıyordu. Kepler,
sistemin kimi düzeltmelerle bilimsel doğruluğunu kanıtlamakla kalmadı,
astronomiye mekanik bir kimlik kazandırdı. Gençlik coşkusuyla işe
koyulduğunda amacı mistik inancı doğrultusunda, "göksel alemin müzikal
uyumunu" geometrik olarak belirlemekti; çalışmasını noktaladığında,
astronomi matematiksel düzenlem... Devamı »»»
Ktesibios « Bilim Adamları
(M.Ö. 285-222) Bu Yunanlı fizikçi de uzun yıllar İskenderiye'de yaşadı ve su
saatini bu kentte icat etti. Ktesibios'nun su saati, içine belli bir ritimle
su dolan bir depodan oluşuyordu, Depoya su doldukça, içindeki duba
yükseliyordu. Dubanın ucundaki iğne ise, bir silindirin üzerine bu
yükselmeyi işaretliyordu. Ktesibios, ayrıca çok sayıda borudan oluşan,
pompalı bir körükle çalışan ve klavye ile çalınan bir müzik aleti de icat
etmişti. Suyun havayı sıkıştırmadaki rolü nedeniyle bu alete "su orgu" adını
vermişti.... Devamı »»»
Marie Curie « Bilim Adamları
(1867-1934) "Artık dayanamadığını bu aşağılık dünyaya veda etmek istiyorum.
Neyse ki yokluğum büyük bir kayıp olmayacak!" Bu sözler genç yaşında
sevgilisine kavuşamayan güzel bir kızın mutsuzluk çığlığı. Bu kız onyedi
yaşında iken ilerde iki kez Nobel Ödülü kazanan tüm zamanların en büyük
bilim kadını olacağını nasıl bilebilirdi ki. Hem de doğup büyüdüğü ülkesinde
değil, öğrenim için gittiği yabancı bir ülkede! Manya Sklodowska,
Polonya'nın başkenti Varşova'da dünyaya geldi. Köy kökenli ana babası salt
eğitim tutkusuyla genç yaşlarında başkente göçmüşlerdi. Babası lisede fizik
ve matematik ... Devamı »»»Forbes'in dünyanın en zengin gençleri listesi
geleceğin milyarderlerine ışık tutması açısından son derece önemli.
Facebook'la 15 milyar dolarlık bir şirketin sahibi haline gelen Mark
Zuckerberg geleceğin Bill Gates7i olarak yoluna devam ederken, listede
Lübnan'ın öldürülen eski Başbakanı Refik Hariri'nin 3 çocuğu aynı anda yer
aldı. Listenin bizim açımızdan en önemli ismiyse Aydın Doğan'ın kızı
Begümhan Doğan Faralyalı'nın da listeye girmiş olmasıydı. Bu gençlerden
bazılarının servetini kendi yapmış olması ise oldukça dikkat çekici.
Servetleri miras kalanların arasında da şirketlerinin sorumluluğunu
hissetmeyen yok gibi.
Mark Zuckerberg
Yaş:
23
Serveti: 1.5 milyar dolar, kendi yaptı
Forbes’in
en genç zenginler listesinin zirvesinde Facebook’un kurucusu 23 yaşındaki
Mark Zuckerberg yer aldı. Henüz 23 yaşında 15 milyar dolar değerinde bir
şirketin sahibi olan Zuckerberg’in kişisel servetinin de 1.5 milyar dolardan
fazla olduğu tahmin ediliyor. Microsoft Facebook’in 1.6’sı için 240 milyon
dolar ödeme yapmıştı.
Begumhan Dogan Faralyalı, Türkiye
Yaş: 31
Serveti: 1 milyar dolar, miras
Dünyanın en
zengin gençleri listesinde Aydın Doğan’ın kızı Begümhan Doğan Faralyalı da
bulunuyor. Kariyerine
Arthur Andersen’de danışmanlıkla başlayan Faralyalı Avrupa’nın önde gelen
medya kuruluşlarında bulundu. Daha sonra aile şirketinde görev aldı.
John
Arnold, ABD
Yaş: 34 Serveti: 1.5 milyar dolar, kendi
yaptı
Finans
uzmanı anne ve avukat bir babanın oğlu olan Arnold, Vanderbilt
Üniversitesini bitirdi. Enron’da şirkete 750 milyon dolar kazandırdı. Kendi
payına düşen kısmıyla da 27 yaşında kendi şirketini kurdu. Centaurus Energy
adlı fonun sahibi olan Arnold servet yaptı.
Xiaofeng Peng, Çin
Yaş: 33
Serveti: 2.5 milyar dolar, kendi yaptı
2005’te
güneş enerjisine yatırım yapan Peng, LDK Solar’ı kurdu. Güneş panellerinde
kendi geliştirdiği silikonları kullandı ve zengin oldu.
Shivinder Singh, Hindistan
Yaş:
32 Serveti: 2.5
milyar dolar, miras
Singh ve
büyük kardeşi Malvinder (35) ilaç laboratuarı Ranbaxy’nin yönetimini
devraldılar. Şirketi 2.5 milyar dolar değerine getirdiler. Ayrıca hastane
zinciri Fortis Healthcare’i açıtlar.
Aymin Hariri, Suudi Arabistan
Yaş 29
Serveti: 2.3 milyar dolar, miras
Lübnan’ın
süikast sonucu öldürülen Refik Hariri’nin oğlu Aymin Hariri Riyad’da merkezi
bulunan aile şirketini yönetiyşor. Yatırım ve inşaat firması olan Saudi Oger’
Türk Telekom’u alan Oger Telecom’la aynı grupta yer alıyor.
Fahd Hariri,
Lübnan
Yaş 27
Serveti: 2.3
milyar dolar, miras
Aymin’in
küçük kardeşi Fahd, Oger Grub’un Beyrut merkezli medya şirketlerini
yönetiyor. Ayrıca mobilya ve dizayn stüdyoları da Fahd’ın sorumlulukları
arasında.
Hind Hariri, Lübnan
Yaş:
24 Serveti: 1.1
milyar dolar, miras
Aymin ve
Fahd’ın kız kardeşi olan Hind milyarderler listesine iki yıl önce girdi.
Paris’te yaşamını sürdüren Hariri moda Showlarında sık sık boy gösteriyor.
Chanel’de dizaynırlık yapıyor.
Yang Huiyan,
Çin
Yaş: 26
Serveti: 7.4 milyar dolar, miras
Çin’in en
zengin kişisi olan Yang Huiyan aynı zamanda dünyanın en genç zenginleri
arasında yer alıyor. Ohio Devlet Üniversitesi’nin bitiren Yang, babasının
medya ve gayri menkul şirketlerinin tüm hisselerinin tek sahibi. Yang’ın
evliliği Çin’de büyük olay olmuştu.
Albert von Thurn ve Taxis, Almanya
Yaş: 24
Serveti: 2.3 milyar dolar, miras
Alman
prensi 8 yaşından beri milyarderler listesinde bulunuyor. Faküt resmi olarak
milyarlarına 18 yaşından itibaren sahip oldu. Ailenin şatosunda kız
kardeşiyle birlikte yaşıyor. Yarış otomobili sürücüsü olan Albert İtalyan
liginin de bir üyesi.
Christiaan Huygens « Bilim Adamları
(1629 - 1695) Yüzyılımızın seçkin bir düşünürü (A.N. Whitehead), 17. yüzyılı
"dâhiler yüzyılı" diye nitelemişti. Kepler, Galileo, Newton gibi hepimizin
bildiği bu dâhilerden biri de Christiaan Huygens'ti Huygens biri pratik,
diğeri teorik olmak üzere başlıca iki çalışmasıyla bilimin öncüleri arasında
yer almayı başarmıştır. Hollanda'da dünyaya gelen Christiaan, daha küçük
yaşında, matematik ve bilime belirgin bir ilgi duymaktaydı. Aydın kesimde
etkili kişiliğiyle tanınan babası, devlet adamlığının yanı sıra müzik ve
şiirle de uğraşmaktaydı. Entellektüel bir ortamda yetişen Christiaan, üniver...
Devamı »»»
Antoine Laurent Lavoisier « Bilim Adamları
(1743 -1794) Lavoisier yaşam döneminde oluşan iki devrimin paylaştığı bir
kişidir. Devrimlerden biri, yüzyıllar boyunca "simya" adı altında sürdürülen
çalışmaların, bugünkü anlamda, kimya bilimine dönüşmesidir. Lavoisier bu
devrimin kahramanıdır. İkinci devrim, "1789 Fransız ihtilali" diye bilinir.
Lavoisier bu devrimin getirdiği terörün kurbanıdır. Antoine-Laurent
Lavoisier Parisli zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. Daha küçük
yaşında iken annesini yitiren Lavoisier babasının yakın ilgi ve bakımıyla
büyür; başlangıçta belki de onun etkisiyle hukukçu olmaya yönelir. Ancak bu
ara... Devamı »»»
John Dalton « Bilim Adamları
(1766 -1844) İnsanoğlu maddenin temel parçacık fikrine çok eskiden
ulaşmıştı. Antik Yunan düşünürleri için toprak, hava, su ve ateş tüm diğer
maddeleri oluşturan asal nesnelerdi. Aristoteles bunlara "yetkin göksel
nesne" dediği bir beşincisini eklemişti. Atom kavramım ilk kez ortaya atan
Democritus ise bir parçacığın belli bir küçüklükle sınırlı kaldığı, daha
fazla bölünmeye elvermediği savındaydı. Ona göre, tüm maddeleri oluşturan
atomlar tek türden nesnelerdi. Maddelerin görünürdeki farklılığı atomların
sadece değişik düzenlenmelerinden ileri gelmekteydi. Ondokuzuncu yüzyıla
gelinceye dek ... Devamı »»»
Michael Faraday « Bilim Adamları
(1791-1867) Bilimin öncüleri arasında, modern yaşam koşulları üzerindeki
etkisi bakımından, Faraday ile boy ölçüşebilecek bir başka ad kolayca
gösterilemez. "Deneysel Bilimin Prensi" Faraday, bir ömüre sığmayacak sayıda
önemli pek çok çalışma ortaya koydu: Kimya, elektro-kimya, metalürji
alanlarında pratik sonuçlarından bugün de yararlandığımız deneyler yaptı.
Maden ocaklarında kullanılan Davy lambasını geliştirmede katkıları oldu.
Elektro-kimyadaki deneyleriyle kendi adıyla bilinen elektroliz yasalarına
ulaştı. Deneysel olarak, bir maddeden geçen belli miktarda elektrik
akımının, o maddenin ... Devamı »»»
Johann Gregor Mendel « Bilim Adamları
(1822-1884) "Bilim adamı" deyince çoğumuzun gözünde laboratuvarda
deneylerine gömülmüş, ak önlüklü, gözlüklü biri canlanır. Oysa bilimin
öncüleri arasında çalışmasını kum üzerinde (Arşimet), eğik kulede (Galileo),
çiftlikte (Newton), doğa araştırma gemisinde (Darwin), patent bürosunda
(Einstein) yapanları biliyoruz. Bilim düşünsel bir etkinliktir; yeri
laboratuvarla değil, zekâ, imgelem ve istenç gücüyle sınırlıdır. Bunun
çarpıcı bir örneğini çalışmalarını aralıksız yirmi yıl manastır bahçesinde
sürdüren keşiş Mendel vermiştir. Genetik biliminin kurucusu Gregor Mendel,
Avusturya imparatorluğ... Devamı »»»
Ivan Pavlov « Bilim Adamları
(1849-1936) Son derece sabırlı, kendine güvenen, coşku dolu bir bilimadamı
olan Pavlov, daha sonra "koşullanmış refleks" adım vereceği, alışkanlığa
bağlı davranışlar üzerinde çalışmalar yaptı. Sindirim sistemi üzerindeki
çalışmalarında olduğu gibi, bu çalışmasında da denek (kobay) olarak
köpekleri kullandı. Bir çoğumuz apansız şimşek çaktığında, ya da beklenmedik
bir çığlık duyduğumuzda yerimizden sıçrarız. Bu davranış bir tehlike
karşısında olduğumuz düşüncesinden doğmamakta, doğrudan oluşmaktadır.
Düşünmek için zaman da yoktur zaten. Karanlıktan aydınlığa çıktığımızda
gözlerimiz elimizde o... Devamı »»»
Werner Heisenberg « Bilim Adamları
(1901 -1976) Bilim tarihinde yüzyılımızın ilk çeyreği devrimsel atılımların
biribirini izlediği fırtınalı bir dönemdir. Planck'ın kuvantum, Einstein'ın
relativite kuramları, Rutherford'un atom modeli bu atılımların
başlıcalarıdır. Bohr'un 1913'de ortaya koyduğu kuvantum atom modeli
1920'lerde özellikle genç fizikçilerin ilgi odağı olmuştu. Ne var ki, bu
model sorunsaldı; önemli kimi noktalara ışık tutmakla birlikte yeterince
belirgin ve tutarlı olmaktan uzaktı. Üstelik, Bohr'un "kuvantum yörüngeleri"
dediği şey için ortada deneysel kanıt da yoktu. Elektronların çekirdek
çevresinde döndüğü, gü... Devamı »»»
Denis Papin « Bilim Adamları
Suları boşaltma işi madenler bakımından önemli olduğu kadar, daha birçok
alanlarda da (kuyudan su çekme, bahçe sulama, çeşmeleri besleme, sarnıçları
kurutma) çözüm bekleyen bir sorundu. Tulumbalar tekniği, antik çağdan bu
yana, ta 1637'ye kadar, hiç güçlük çıkarmadan işlemişti. Ancak o tarihte
Floransa dukasının kuyucuları, bütün çabalarına rağmen suyun yükselmediğini
hayretle görünce Galile'ye baş vurdular. Bilgin onlara, suyun 10.33 metreden
daha çok yükselemeyeceğini söyledi. Bu olayın Toricelli'nin de dikkatini
çektiğini ve suyun bu düzeyden daha yükseğe çıkamadığına göre, bu
yükseklikte... Devamı »»»
James Watt « Bilim Adamları
Gerçekten, kömür madeni işletmecilerinin böylesine masraflı bir makineyi
kullanmaları için birer "Krezüs" olmaları ya da başlarının çok sıkışması
gerekiyordu. Bu makine aslında üretilen malın yüksek bir oranını
yutmaktaydı. Şikâyetler çoktu ama, yapımcılarının elinden bir şey
gelmiyordu. O günün teknik imkânlarına göre makine 'azami' derecede
geliştirilmişti ve artık olduğu gibi kabullenmekten başka çıkar yol yoktu.
Buhar makinesinde teknik kendine düşeni yapıp bitirmişti. Bundan sonra
gelişme ancak bilimin başarabileceği bir işti. Çünkü şu ya da bu parçanın
geliştirilmesi değil, makinenin b... Devamı »»»
Robert Fulton « Bilim Adamları
Hikâye basit bir şekilde başlıyor; Pennsylvania'da (A.B.D.), 1765'te
İrlandalı yoksul bir göçmen ailesinin bir oğlu doğuyor: Robert Fulton... Üç
yaşındayken babasını kaybettiği ve annenin bakımına kaldığı için çok
geçmeden köy okulundan ayrılıp çalışma hayatına atılmak zorunda kalıyordu.
Ama bu gencin resme büyük yeteneği ve özellikle eşine az rastlanır bir
iradesi, çalışma gücü vardı. Yaptığı portreler sahiplerine tıpatıp benziyor
ve genç adam tutkusunun ardından taşralı müşterilerini bir yana koyup
şansını denemek üzere Washington'a gidiyor. Şansının yardımını da görmüyor
değil. Günün biri... Devamı »»»
Araştırma Sonuçları Bilim Adamları Bilim Tarihi Doğa Evren ve Dünya Genel
Genetik İcatlar ve Keşifler Kuram ve Teoriler Maden ve Elementler Uzay
Araştırmaları Sağlık Rehberi Bilgi Platformu Nedir ve Kimdir Ödev Rehberi
Nedir Ansiklopedisi İletişim Anasayfa
|